home صفحه اصلی lock person ثبت نام

سیستم های کشف مواد منفجره مایع

Star ActiveStar ActiveStar ActiveStar ActiveStar Active
 

409 Liquid 

 

پس از آن که در آگوست سال ۲۰۰۶، طرح انفجار ۱۰ هواپیما به وسیله ی مواد منفجره ی مایع در فرودگاه های انگلیس بر ملا شد، ایالات متحده در فرودگاه های خود، اقدام به توقیف تمام مواد مایع و ژل های موجود در بار مسافران نمود. طبق برنامه، یک گروه تروریستی قصد داشت ۱۰ هواپیما که از انگلیس به مقصد آمریکا پرواز داشتند را هنگام برخاستن از زمین، منفجر کند. پس از گذشت یک ماه از این اتفاقات، به صورت ضرب الاجل اطلاعیه ای مبنی بر ممنوعیت حمل هرگونه ماده ی مایعی در هواپیماها منتشر گردید.

 در حال حاضر هر مسافر مجاز به حمل تنها ۸۵ گرم مایع در هواپیما می باشد، اما آنها می توانند به هر میزان نوشیدنی از فروشگاه های کنترل شده ی فرودگاه خریداری کرده و حمل نمایند. هر چند که این روند به حفظ امنیت کمک می کند، اما کمبودهایی نیز دارد.

با وجود اینکه FBI حمل حجم کمی از مایعات را برای مسافران مجاز دانسته است، به شکلی که این میزان ماده منفجره قادر به انهدام هواپیما نمی باشد، اما گروه های تروریستی قادرند در یک فعالیت تیمی هر کدام حجم کمی از مایعات را وارد هواپیما کرده و بدین ترتیب با میزان مواد منفجره ای که در اختیار دارند، به عملیات تروریستی دست بزنند. این کمبودها نشان دهنده ی نیاز به یک تکنولوژی جدید در زمینه ی کشف مواد منفجره ی مایع می باشد.

امروزه رایج ترین تکنولوژی مورد استفاده در فرودگاه ها جهت کشف مواد منفجرہ، بر اساس ردیابی ذرات جامد و مایع تشکیل دهنده ی بمب، عمل می کنند. این تکنولوژی در بیش از ۱۰۰ فرودگاه بزرگ آمریکا استفاده می شود. یکی از نام های این تکنولوژی «پافر» (Puffer) می باشد. هنگامی که شخصی بمبی را تهیه می کند، بخار مواد منفجره به پوست، لباس و موهای وی نفوذ می کند. با استفاده از این موضوع، ماشین آلاتی که از تکنولوژی پافر استفاده می کنند، هنگام عبور افراد از اسکنر، وزش شدید هوایی را اطراف آنها ایجاد می نمایند و سپس این هوا را مکش می کنند. هوای مکش شده مورد تحلیل قرار می گیرد تا از این طریق وجود یا عدم وجود مواد منفجره تعیین گردد. یکی از دیگر روش های کشف مواد منفجره، استفاده از اسفنج هایی است که بر روی چمدان مسافران کشیده شدہ و سپس وارد دستگاه می شود تا وجود یا عدم وجود باقیمانده ی مواد منفجره بر روی چمدان ها تعیین گردد، اما این روش ها نیز دارای محدودیت هایی هستند.

یکی از معایب این تکنولوژی توانایی آن تنها در کشف اثرات باقی مانده از مواد منفجره است. به عبارتی این تکنولوژی قادر به تشخیص مواد منفجره ی موجود در یک بطری پلمپ نیست یا از طرف دیگر اگر شخصی هنگام آماده سازی مواد منفجره از لباس های حفاظتی ویژہ استفاده کند و اثری از مواد بر پوسـت ، مو و وسایلش باقی نمانده باشد، این تکنولوژی ناتوان عملخواهد کرد.

 

فرودگاه ها به یک تکنولوژی متفاوت نیاز دارند، یک تکنولوژی که قادر به کشف مواد منفجره ی مایع جاسازی شده در قوطی های پلمپ نیز باشد. این تکنولوژی امروزه فراهم آمده است. در حال حاضر در فرودگاه بین المللی «ناریتا»ی توکیوی ژاپن از ماشین آلاتی استفاده می شود که قادر به کشف مواد منفجرہ ی مایعی که در بطری های پلمپ نیز جاسازی شده اند، می باشند. دولت ژاپن تعدادی از این سیستم ها را در ژانویه ی سال ۲۰۰۶ تحویل ایالات متحده نمود، اما مقامات رسمی دولتی از این سیستم ها در ماه آگوست یعنی پس از بر ملا شدن طرح های تروریستی در هواپیماهای بریتانیا، استفاده کردند. هر چند که ما اکنون از تکنولوژی موجود در سیستم های ارسالی ژاپن به شش فرودگاه آمریکا آگاه نیستیم، اما می دانیم که چندین شرکت آمریکایی در حال تحقیق بر روی سیستم ھای کشف مواد منفجرہ ی مایع بر اساس این تکنولوژی می باشند.

 

409 First Defender

 یکی از شرکت هایی که در این زمینه فعالیت دارد، شرکت «اهورا» می باشد. این شرکت مدلی با نام فرست دیفندر (FirStDefende) به بازار ارائه داده است. فرست دیفندر یک ردیاب دستی مواد منفجره با بهای ۳۰۰۰۰ دلار و به وزن ۱/۶ کیلوگرم می باشد. این سیستم از یک روش تحلیلی با نام طیف نگاری رامان " استفاده می کند. در طیف نگاری رامان اشعه ی لیزر به اشیا تابیده می شود و از تحلیل بازتابش آن برای مقاصد تشخیصی استفاده می شود. هنگامی که اشعه ی لیزر به یک شی برخورد می کند، این شی خواه یک بطری پلاستیکی حاوی مایعات و یا یک جعبه ی لوازم آرایش حاوی اجسام جامد نامعلوم باشد، اشعه ی تابشی را پراکنده می سازد. اشعه ی پراکنده شده ی لیزر توسط سیستم، جذب شده و مورد تحلیل قرار می گیرد. از آنجا که هر ماده ای چه منفجره یا غیر قابل انفجار خصوصیت مولکولی منحصر به خودش را دارد، در پراکنش اشعه ی لیزر نیز از خود رفتار منحصر به فردی بروز می دهد. با شناخت رفتارهای مواد مختلف، سیستم قادر خواهد بود عمل شناسایی را به انجام برساند. سیستم فرست دیفندر توليدى سپتامبر سال ۲۰۰۶ شرکت اهورا قادر به ردیابی الگوی پراکنش ۲۵۰۰ ماده ی مختلف شامل تمام مواد منفجره ی مایع شناخته شده می باشد.

 یکی از نقاط ضعف این تکنولوژی عدم توانایی نفوذ لیزر به ظروف مات می باشد، به همین علت اگر مواد منفجرہ ی مایع در ظروف سرامیکی یا فلزی جا سازی شده باشند، سیستم دیفندر قادر به شناسایی آنها نخواهد بود. در کنار سیستم های سخت افزاری به کار رفته در فرست دیفندر، نرم افزارهایی نیز وجود دارند که در تحلیل مواد کابرد دارند. این نرم افزارها با جستجوی نقطه به نقطه ی مواد، اگر در قسمت خاصی از چمدان مسافر، ماده ی مشکوکی جاسازی شده باشد، محل دقیق آن را تعیین می کنند.

برخی دیگر از تکنولوژی های تحت بررسی که در تشخیص مواد منفجره مایع کاربرد دارند، بر اساس روش هایی همچون بمباران اشیا توسط امواج رادیویی و مایکروویو کار می کنند. این روش ها نیز مشکلات خاص خود را دارند. در حال حاضر هیچ روش کاملی در زمینه ی ردیابی مواد منفجره ی موجود در ظروف پلمپ وجود ندارد، اما اعتقاد محققان بر این است که به زودی روشی مطمئن تر و دقیق تر در زمینه ی کشف مواد منفجره ی مایع ارایه خواهد شد.

 

منبع: ماهنامه سیباشهر

مترجم: مهندس رسول احمدی فخر

 

 

 

 

 

 

نوشتن دیدگاه